Garantievermogen te laag? Zo krijg je de bank toch mee

Je hebt alles op orde: een goed plan, een gezonde omzet en een bank die serieus kijkt. Dan komt het bericht dat je garantievermogen te laag is. Je plan is goed, je balans is het probleem. De bank vindt dat er te weinig eigen geld in je bedrijf zit om een tegenvaller op te vangen.

Dat is vervelend, maar vaak op te lossen. In deze blog lees je wat garantievermogen is, hoe een bank het berekent, wat ze van je eigen vermogen aftrekt en met welke vier stappen je het omhoog krijgt. Met een rekenvoorbeeld dat laat zien wat elke stap oplevert.

Inhoudsopgave

1. Wat is garantievermogen?
2. Garantievermogen en solvabiliteit: het verschil
3. Wat de bank van je eigen vermogen aftrekt
4. Wat de bank er wel bij telt
5. Wanneer is je garantievermogen te laag?
6. Rekenvoorbeeld: zo werkt elke stap door
7. Stap 1: een lening achterstellen
8. Stap 2: je rekening-courant opschonen
9. Stap 3: winst in het bedrijf laten
10. Stap 4: een investeerder of een andere financier
11. Waar je op let voordat je tekent
12. Veelgestelde vragen

Wat is garantievermogen?

Garantievermogen is het geld in je bedrijf dat als buffer dient voor de bank. Het bestaat uit twee delen: je eigen vermogen (aandelenkapitaal plus reserves) en de leningen die zijn achtergesteld bij de bank.

Achtergesteld betekent dat de bank voorgaat. Bij een faillissement krijgt de bank eerst haar geld terug en komt de achtergestelde geldgever pas daarna. Zolang de bankfinanciering loopt, mag je zo'n lening alleen aflossen voor zover de bank dat toestaat.

Waarom telt die lening mee? Omdat ze verliezen opvangt voordat de bank zelf iets kwijtraakt. Voor de bank werkt dat geld dus hetzelfde als eigen vermogen. Juridisch blijft het wel een lening. Daarom wordt het ook quasi-eigen vermogen genoemd.

De formule in de eenvoudigste vorm:

• Garantievermogen = eigen vermogen + achtergestelde leningen
• Garantievermogen in procenten = garantievermogen gedeeld door het balanstotaal, vermenigvuldigd met 100

In de praktijk rekent geen bank met de kale boekhoudcijfers. Banken passen je balans eerst aan. Daarover gaat de rest van deze blog.

Garantievermogen en solvabiliteit: het verschil

Solvabiliteit is de bekendere ratio. Je berekent die door je eigen vermogen te delen door je totale vermogen (het balanstotaal) en de uitkomst met 100 te vermenigvuldigen. Staat er 300.000 euro eigen vermogen op een balans van 1 miljoen, dan is je solvabiliteit 30%.

Garantievermogen gaat een stap verder. Het telt achtergestelde leningen mee en trekt posten af die bij een faillissement weinig waard zijn. Het geeft dus een scherper beeld van je buffer: soms hoger, soms lager dan je solvabiliteit.

Een voorbeeld. Bedrijf A en bedrijf B hebben allebei 300.000 euro eigen vermogen op een balanstotaal van 1 miljoen. Bij bedrijf A staat 150.000 euro aan gekochte goodwill op de balans. Bij bedrijf B zitten de bezittingen in machines en voorraad. Op papier hebben ze dezelfde solvabiliteit van 30%. Haalt de bank de goodwill eraf, dan houdt bedrijf A 150.000 op 850.000 euro over. Dat is 17,6%, terwijl bedrijf B op 30% blijft.

Rabobank legt het zo uit: de bank kijkt naar hoeveel eigen vermogen je hebt, maar ook naar het soort eigen vermogen. Zit het vast in je pand, dan kun je het in zware tijden niet snel gebruiken.

Wat de bank van je eigen vermogen aftrekt

Elke bank heeft eigen regels, maar je kunt zien welke posten ze eraf halen. In een achterstellingsakte van Triodos Bank die openbaar online staat, is garantievermogen precies omschreven. Volgens die akte gaan deze posten van het eigen vermogen af:

• Immateriële activa. Denk aan goodwill die je betaalde bij een overname, software of merkrechten. Bij een faillissement is daar weinig voor te krijgen.
• Vorderingen op de directie. Heb je als directeur-grootaandeelhouder (dga) geld van je bv geleend, dan staat die vordering op de balans. De bank telt die niet mee als buffer.
• Vorderingen op wie een achtergestelde lening gaf. Heeft je bv geld of een openstaande factuur tegoed van de achtergestelde geldgever, dan gaat dat bedrag van je garantievermogen af.
• Latente belastingvorderingen. Dit is een toekomstig fiscaal voordeel. Het geld is er nu nog niet.
• Deelnemingen en vorderingen op dochterbedrijven. Geld dat je bv in dochters heeft zitten of aan hen heeft uitgeleend, telt niet als buffer voor deze bv. De akte gaat daarbij uit van de jaarrekening van de hele groep, als die er is.

Dit gaat over één bank en één akte. Andere banken gebruiken andere woorden en soms andere posten. Het patroon is wel herkenbaar: alles wat bij een faillissement weinig oplevert of naar jezelf terugstroomt, telt niet mee.

Wat de bank er wel bij telt

Er gaan niet alleen posten af. Twee dingen kunnen je garantievermogen juist hoger maken dan je eigen vermogen.

Achtergestelde leningen. Dit is de belangrijkste. Een lening van jezelf, je familie, de verkoper van een bedrijf of een investeerder telt mee, mits die formeel is achtergesteld bij de bank. Een lening die niet is achtergesteld, telt gewoon als schuld.

Stille reserve in het onderpand. Staat je pand voor 400.000 euro op de balans en is het 600.000 euro waard, dan is er 200.000 euro stille reserve. In de akte van Triodos telt de stille reserve in het onderpand mee, voor zover de bank die zelf erkent. De bank bepaalt dus hoeveel ze meetelt. In de praktijk vraagt ze daarvoor vaak een recente taxatie.

Of en hoe een bank stille reserves meetelt, verschilt per bank en per situatie. Ga er niet van uit dat een hogere taxatie automatisch je probleem oplost.

Wanneer is je garantievermogen te laag?

Er is geen wettelijke norm. Elke bank bepaalt zelf welke ondergrens ze hanteert, en die hangt ook af van je sector en het soort financiering. Twee ijkpunten uit openbare bronnen:

• Rabobank noemt 25% als ondergrens voor een gezonde solvabiliteit. Is je solvabiliteit te laag, dan wordt je aanvraag volgens de bank waarschijnlijk afgewezen.
• In de achterstellingsakte van Triodos mocht de bv de achtergestelde schuldeiser niet betalen als het garantievermogen daardoor onder 15% van het balanstotaal zou zakken, tenzij de bank vooraf schriftelijk toestemming gaf. Dat is een grens voor uitbetalingen. Het is geen norm om krediet te krijgen.

Die twee getallen meten niet hetzelfde, dus vergelijk ze niet een-op-een. Ze laten wel zien in welke orde van grootte banken denken. Kom je na de correcties van de bank uit op een paar procent, dan heb je een flink gat te dichten. Zit je rond de 20%, dan is het gat kleiner en zijn de stappen hieronder vaak genoeg.

Krijg je een afwijzing of extra voorwaarden, vraag dan altijd welke norm de bank hanteert en hoe ze jouw garantievermogen heeft berekend. Dan weet je precies hoeveel je tekortkomt.

Rekenvoorbeeld: zo werkt elke stap door

Een verzonnen maar herkenbaar voorbeeld. Een bv met een balanstotaal van 1.000.000 euro wil een nieuwe machine financieren. Op de balans staat:

• Eigen vermogen: 150.000 euro
• Goodwill van een eerdere overname: 40.000 euro
• Een rekening-courantvordering op de dga: 30.000 euro
• Een lening van de dga aan de bv: 100.000 euro, niet achtergesteld

Volgens de boekhouding is de solvabiliteit 15%. Dat klinkt nog redelijk. De bank trekt eerst de goodwill en de vordering op de dga eraf. In dit voorbeeld halen we die posten ook van het balanstotaal af, zodat teller en noemer bij elkaar passen. Dan blijft er 80.000 euro garantievermogen over op een balanstotaal van 930.000 euro. Dat is 8,6% . Ruim onder elke gangbare ondergrens.

Nu de stappen, een voor een:

• De dga stelt zijn lening van 100.000 euro achter bij de bank. De lening blijft op de balans staan, maar telt nu als buffer. Het garantievermogen wordt 180.000 op 930.000 euro: 19,4%.
• De dga lost zijn rekening-courantschuld van 30.000 euro af. De vordering verdwijnt en de bv krijgt er 30.000 euro aan liquide middelen voor terug. Op de boekhouding blijft het balanstotaal 1.000.000 euro. Omdat de bank de vordering eerst niet meetelde en het geld nu wel, stijgt de gecorrigeerde balans naar 960.000 euro. Garantievermogen: 210.000 euro, dat is 21,9%.
• Het jaar erop maakt de bv 50.000 euro winst en keert die niet uit. Eigen vermogen en balanstotaal stijgen allebei met 50.000 euro. Garantievermogen: 260.000 op 1.010.000 euro, dat is 25,7%.

Zonder extra bankgeld is de buffer ruim verdrievoudigd. Wel met 30.000 euro uit privé en een jaar ingehouden winst.

Twee kanttekeningen. De gewone solvabiliteit is na deze stappen 19,0% (200.000 euro eigen vermogen op 1.050.000 euro). Deelt je bank het garantievermogen door het balanstotaal zonder correctie, zoals in de akte van Triodos, dan kom je uit op 24,8%. Welke uitkomst telt, hangt af van hoe jouw bank rekent. Daarnaast maakt de nieuwe lening voor de machine je balanstotaal straks weer groter. Reken dat mee, want de bank doet dat ook.

Stap 1: een lening achterstellen

Dit is meestal de snelste stap met het grootste effect. Heb jij als dga of heeft je familie al geld aan de bv geleend, dan kun je die lening achterstellen bij de bank. Er komt geen nieuw geld bij, maar voor de bank verschuift het bedrag van schuld naar buffer.

ABN AMRO legt uit hoe dat werkt: de afspraken over de achterstelling komen in een driepartijenovereenkomst tussen de bank, degene die de lening gaf en je bedrijf. Daarin staat wat de achterstelling precies inhoudt.

Reken er niet op dat je dat geld snel terugziet. In de akte van Triodos mochten alleen de afgesproken rente en aflossing worden betaald, en alleen als alle termijnen aan de bank betaald waren en het garantievermogen niet onder de grens zakte. Vervroegd aflossen kon niet zonder toestemming van de bank. Wie toch betaalde in strijd met de akte, riskeerde een boete ter hoogte van de hele lening.

Ook bij een bedrijfsovername is dit een bekende route. De verkoper laat een deel van de koopsom als achtergestelde lening in het bedrijf staan. ABN AMRO noemt ook het familiebedrijf als voorbeeld: een ouder verkoopt het bedrijf aan een kind en laat een deel van de koopsom staan als achtergestelde lening. Meer over financieren bij een overname lees je op onze pagina over bedrijfsovername.

Stap 2: je rekening-courant opschonen

Veel dga's nemen in de loop der jaren geld op uit hun bv. Dat staat dan als vordering op de dga op de balans. Op papier is het een bezit van de bv, maar de bank haalt het eraf.

Je kunt die schuld op een paar manieren wegwerken:

• Aflossen vanuit privé. Dit verhoogt je garantievermogen direct, zoals je in het rekenvoorbeeld ziet.
• Verrekenen met een lening die je zelf aan de bv gaf. Dat helpt alleen als die lening níet is achtergesteld, en het moet gebeuren voordat je de lening achterstelt. Een achtergestelde lening mag je zonder toestemming van de bank niet verrekenen.
• Verrekenen met een dividenduitkering. De vordering verdwijnt dan wel, maar je eigen vermogen daalt evenveel. Je garantievermogen gaat er dus niet op vooruit en je solvabiliteit daalt. Je betaalt bovendien belasting in box 2, en de bv moet eerst toetsen of de uitkering verantwoord is. Gebruik dit alleen om je balans op te schonen, niet om je buffer te verhogen.

Is het andersom en heb jij juist geld aan je bv geleend via je rekening-courant? Dan staat dat als schuld van de bv op de balans. Leg het vast in een schriftelijke leningsovereenkomst en stel het achter bij de bank. Dan telt het mee in je garantievermogen.

Stap 3: winst in het bedrijf laten

De meest voor de hand liggende stap, en de traagste. Winst die je niet uitkeert, komt in je reserves en dus in je eigen vermogen. Rabobank noemt dit als eerste manier om je solvabiliteit te verbeteren: neem tijdelijk of structureel minder op uit je bedrijf en bouw zo een buffer op. Bij een bv geldt wel een minimumsalaris voor de dga (het gebruikelijk loon), dus bij jou gaat het vooral om minder dividend.

Het nadeel: dit kost tijd. Heb je de financiering over drie maanden nodig, dan helpt het weinig. Wat wel helpt, is een concreet plan. Laat de bank zien hoeveel winst je de komende jaren in het bedrijf laat. Sommige banken nemen dat op als afspraak in de kredietovereenkomst, bijvoorbeeld een dividendbeperking zolang de buffer onder een bepaald niveau ligt.

Kijk ook naar je kosten en prijzen. Meer winst per jaar betekent sneller een sterkere buffer. Ook dat noemt Rabobank als route.

Stap 4: een investeerder of een andere financier

Lukt het niet met eigen middelen, dan zijn er twee richtingen.

Extra vermogen van buiten. Een investeerder neemt aandelen in je bedrijf of verstrekt een achtergestelde lening. Je eigen vermogen of je garantievermogen gaat direct omhoog. Daar staat tegenover dat je zeggenschap of winst deelt. En een achtergestelde lening is meestal duurder dan een gewone banklening. ABN AMRO legt uit waarom: wie achtergesteld uitleent, loopt meer risico en vraagt daarom een hogere rente.

Een financier die anders rekent. Niet elke financier weegt het garantievermogen even zwaar. Sommige partijen kijken meer naar je kasstroom of naar het onderpand. Wil je weten of je kasstroom de lening kan dragen, lees dan ook onze uitleg over hoe de bank je DSCR berekent. Een andere opzet van je bestaande leningen kan ook ruimte geven. Daarover lees je meer op de pagina over herfinanciering.

Welke route past, hangt af van je cijfers, je sector en hoe snel je het geld nodig hebt. Vaak is het een combinatie: een lening achterstellen, de rekening-courant opschonen en daarnaast een financier zoeken die bij je situatie past.

Waar je op let voordat je tekent

Een achterstelling of een lening aan je eigen bv heeft gevolgen die verder reiken dan je afspraken met de bank. Vier punten om te checken:

• Je geld zit langer vast. Een achtergestelde lening krijg je pas terug als de bank dat toestaat. Gaat het mis, dan sta je achteraan in de rij.
• De belasting over de rente. Heb je een aanmerkelijk belang (5% of meer) en leen je privé geld aan je bv, dan valt die lening onder de terbeschikkingstellingsregeling. De rente die je ontvangt, wordt dan in box 1 belast. Leen je via je holding, dan geldt dit niet.
• Leg het zakelijk vast. Schriftelijk, met een reële rente en een aflossingsschema, zoals een onafhankelijke geldgever het zou doen. Let op: een achtergestelde lening zonder zekerheden kan de Belastingdienst als onzakelijk aanmerken. Gaat de bv failliet, dan mag je het verlies op die lening dan niet aftrekken.
• Familie als geldgever. Leent een familielid geld aan je bv, dan hangt de belasting af van wie het is en hoe de lening is opgezet. Geeft een ouder een gewone, zakelijke lening aan de bv van een meerderjarig kind, dan valt die vordering bij de ouder in box 3. Laat dat vooraf uitzoeken.

Laat de fiscale kant altijd bekijken door je accountant of belastingadviseur. Dit is een algemene uitleg. Voor jouw situatie heb je advies op maat nodig.

Veelgestelde vragen

Is een achtergestelde lening eigen vermogen?

Juridisch niet, het blijft een lening. Banken kunnen een achtergestelde lening wel meetellen als quasi-eigen vermogen, omdat de bank bij problemen voorgaat. Dat werkt alleen als de achterstelling formeel is vastgelegd, meestal in een driepartijenovereenkomst met de bank.

Hoe bereken ik mijn garantievermogen?

Tel je eigen vermogen en je achtergestelde leningen bij elkaar op. Trek daar de posten van af die de bank niet meetelt, zoals goodwill en vorderingen op de directie. Deel de uitkomst door je balanstotaal en vermenigvuldig met 100. Sommige banken halen de afgetrokken posten ook van het balanstotaal af. Vraag je bank welke posten die precies corrigeert.

Wat is een goed garantievermogen?

Er is geen vaste norm. Rabobank noemt 25% als ondergrens voor een gezonde solvabiliteit. In een openbare achterstellingsakte van Triodos mocht de bv de achtergestelde schuldeiser niet meer betalen als het garantievermogen onder 15% van het balanstotaal zou zakken. Je sector en het soort financiering spelen mee.

Wat is het verschil tussen garantievermogen en solvabiliteit?

Solvabiliteit is je eigen vermogen gedeeld door je balanstotaal. Garantievermogen telt daar ook achtergestelde leningen bij op en trekt posten af die weinig waard zijn bij een faillissement. Daardoor kan het hoger of lager uitkomen dan je solvabiliteit.

Hoe verhoog ik mijn garantievermogen snel?

De snelste stappen zijn een bestaande lening van jezelf of je familie achterstellen bij de bank, en je rekening-courantschuld aan de bv aflossen. Winst inhouden werkt ook, maar kost meer tijd.

Waarom telt de bank mijn goodwill niet mee?

Goodwill is een immaterieel bezit. Bij een faillissement is er vaak weinig voor te krijgen, dus het beschermt de bank niet. Daarom halen banken goodwill en andere immateriële activa vaak van je eigen vermogen af.

Persoonlijk advies

Vindt de bank je garantievermogen te laag, of wil je dat voorkomen voordat je een aanvraag doet? De Zakelijke Financier rekent met je mee zoals een bank dat doet, en kijkt welke stappen het meest opleveren. Ook als de bank nee zegt, zijn er vaak andere routes. Doe de gratis financieringscheck en we nemen contact met je op.

Bronnen

• Definitie garantievermogen (eigen vermogen plus achtergestelde leningen). Bron: Encyclo, verzamelde definities (geraadpleegd 13 oktober 2026)
• Posten die van het eigen vermogen afgaan, stille reserve in het onderpand, uitbetalingsgrens van 15%, betalingsbeperking en boete. Bron: Achterstellingsakte Solarvation B.V. met Triodos Bank N.V., artikel 2, 3, 4 en 7, gepubliceerd door Zonnepanelendelen (geraadpleegd 13 oktober 2026)
• Solvabiliteitsformule, ondergrens van 25%, soort eigen vermogen en winst inhouden. Bron: Rabobank, Sleutel aan je solvabiliteit en overtuig je financier (geraadpleegd 13 oktober 2026)
• Driepartijenovereenkomst, hogere rente, familiebedrijf en vendor loan. Bron: ABN AMRO, Achtergestelde lening (geraadpleegd 13 oktober 2026)
• Lening dga aan eigen bv valt onder de terbeschikkingstellingsregeling, rente belast in box 1. Bron: MKB Servicedesk, Hoe kun je voordelig geld lenen aan je bv? (geraadpleegd 13 oktober 2026)
• Zakelijke voorwaarden en onzakelijke lening tussen dga en bv. Bron: Jongbloed Fiscaal Juristen, Onzakelijke lening directeur-grootaandeelhouder (geraadpleegd 13 oktober 2026)
• Zakelijke lening van een ouder aan de bv van een meerderjarig kind valt in box 3. Bron: Taxence, Ongebruikelijke lening moet niet ook nog onzakelijk zijn (geraadpleegd 13 oktober 2026)